કલાપી કાવ્યો – “હ્ર્દયક્મલની જૂઠી આશા” & “અમે જોગી બધા વરવા” અને આસ્વાદ


Gujrat’s poet Kalapi has left us a treasure trove of beautiful poetry – you can find more information on him at this link http://bit.ly/1k1xwTx .  However, because of the time he lived in, his language is different and I have to read the lines several times to understand the meaning. Also his poems are packed with meaning. I have attempted to understand the meaning in the two poems below – and will appreciate critical comments.
(PS – this was part of “Bethak” program organized by Pragnaben Dadbhawala – see more info at http://www.shabdonusarjan.wordpress.com ).

summer heat

summer heat (Photo credit: Anosmia)

હ્ર્દયક્મલની જૂઠી આશા – કલાપી
કાવ્યનો આસ્વાદ કાવ્યની નીચે છે

રે ભોળી! જલઝુલતી કમલિનિ! કાં ભૂલ? વ્હાલી સખી,
જોઈ પૂર્વદિશામુખે પ્રસરતી લાલાશ આ ઊજળી?
આશા વ્યર્થ ધરે રવિ સુકરની સંધ્યા સમે, બાપલા!
એ તો હિમપતિ શશી નિકળશે, ના ના પતિ, હે હલા!

એ પોચું દિલ તું સમું સુનમન છે, તેણે ગૃજી આશ’તી:
જાણ્યું સૂર્ય થઈ પ્રફૂલ્લ કરશે પ્રેમી તણી પ્રીતડી;
ના તે તે નિકળી હતી શશી સમી, હિમે હણ્યું કાળજું;
જૂઠી આશ દઝાડતી સુમનને, ભુલે ન તે ઝાળ તું!

આસ્વાદ
કેટલીયે વખત આપણે ખુબ આશાથી રાહ જોતા હોઈએ અને તે આશા નિરાશામાં બદલી જાય – તે વાત ખુબ સુંદર રીતે અહી કલાપીએ વર્ણવી છે.  ખાસ કરીને વાત જયારે પ્રેમ ની હોય ત્યારે આશા માં પણ તેવોજ અતિરેક હોય.  કલાપી કહે છે પૂર્વમાં સૂર્ય ઉગે તેની સાથે જ આશા નો ઉદય થાય છે કે પ્રેમી તણી પ્રીતડી પ્રગટશે.  પરંતુ આશા નીકળી શશી (ચાંદ) સમી – ઠંડીગાર।  અને ખોટી આશા પ્રેમની જ્યોત પ્રગટાવવાની બદલે દઝાડી ગયી.

____________________________________________________________________________

Love

Love (Photo credit: Swamibu)

અમે જોગી બધા વરવા

અમે જોગી બધા વરવા સ્મશાનો ઢુંઢનારાઓ
તહીંના ભૂતને ગાઈ જગાવી ખેલનારાઓ

જહાં જેને કરી મુર્‌દું કબરમાં મોકલી દેતી
અમે એ કાનમાં જાદુ અમારું ફૂંકનારાઓ

જહાંથી જે થયું બાતલ અહીં તે થયું શામિલ
અમે તો ખાકની મૂઠી ભરી રાજી થનારાઓ

જહીં જખ્મો તહીં બોસા તણો મરહમ અમે દેતાં
બધાંનાં ઈશ્કનાં દરદો બધાંએ વહોરનારાઓ

અમે જાહેરખબરો સૌ જિગરની છે લખી નાખી
ન વાંચે કોઈ યા વાંચે ન પરવા રાખનારાઓ

ગરજ જો ઈશ્કબાજીની અમોને પૂછતા આવો
બધાં ખાલી ફિતુરથી તો સદાએ નાસનારાઓ

જહીં સ્પર્ધા તણી જગની દખલ ના પ્હોંચતી ત્યાં ત્યાં
જમીં ને આસમાનોના દડા ઉડાવનારાઓ

ગમે તે બેહયાઈને દઈ માથું ધરી ખોળે
અમે આરામમાં ક્યાંએ સુખેથી ઊંઘનારાઓ

સનમની બેવફાઈથી નથી સુખ કાંઈએ કરતાં
અમે જાણ્યું અમે માણ્યું ફિકરને ફેંકનારાઓ

જખ્મથી જે ડરી રહેતા વગર જખ્મે જખ્મ સહેતા
અમે તો ખાઈને જખ્મો ખૂબી ત્યાં માનનારાઓ

બની ઉસ્તાદ આવો તો થશો આંહી તમે ચેલા
મગર મુરશિદ કરો તો તો અમે ચેલા થનારાઓ

અમારા આંસુથી આંસુ મિલાવો આપશું ચાવી
પછી ખંજર ભલે દેતાં નહિ ગણકારનારાઓ

આસ્વાદ
આ કાવ્યમાં કલાપી એવા અલૌકિક, અદભુત પ્રેમ ની વાત કરે છે જે જીવતા થી મૃત્યુ સુધી અને જમીન થી આસમાન સુધી માનવી નો સહારો બને રયે છે, તેને જરૂર પડે ત્યારે હિમત આપે છે અને નિરાંત ની નિદર પણ આપે છે.   પછી તે પ્રેમનું લક્ષ્ય હોય પ્રિયતમ, પ્રિયતમા કે પ્રભુ, આ કાવ્ય તેવા પ્રેમના જોગીને લાગતું છે.  પ્રેમ જોગી ને નથી મૌત નો ડર કે ભૂત ની દરકાર, તે તો કબરમાં જતા મડદા  ની કાન માં પણ જાદુ ફૂકી દયે તેમ છે.  પ્રેમ જોગી તો ગમે તેના ઇશ્ક ના દર્દ નો અનુભવ કરી શકે છે અને તેનો ઈલાજ પણ કરે છે.  આ કાવ્ય પણ એક ઈલાજ જ છે ને?  જીગરની વાત ને કહેવાવાળા પ્રેમ જોગી ને કોઈ ફર્ક નથી પડતો કે તેને કોઈ વાંચે કે ન વાંચે.  સ્પર્ધામાં જીતવા માટે નહિ પણ પ્રેમ જોગી તો અમથાજ જમીન થી આસમાન સુધી દડા રમનારા; અને હૃદય માં પ્રેમ, તેથી જ્યાં માથું ઢાળે ત્યાં આરામ ની ઊંઘે ઊંઘનારા.  ક્યારેક સનમની બેવફાઈ નો પણ સામનો કરવો પડે છે પણ પ્રેમ જોગી તેથી થોડા ડરી જવાના છે?  તે તો જખમ ખાઈ ને તેને પણ પ્રેમ ની ખૂબી માને છે.  પ્રેમની દુનિયા માં કોઈ ઉસ્તાદ નથી, અહીં તો બધા ચેલા છે.  જયારે ઇશ્ક ના આંસુ તમને રડાવે તે પછી તમે પણ પ્રેમ જોગી બન્યા સમજજો અને પછી તમે ખંજરને પણ નહીં ગણકારો.

, , ,

Leave a comment

Kavi Kalapi’s Poem “એક ઈચ્છા”


In Bay Area, as part of Bethak, Pragnaben Dadbhawala is organizing small gatherings of people interested in Gujarati literature and poetry. Every month a subject is assigned & we research, learn, and share in the gathering. The subject this month was Gujarat’s prominent poet, Kalapi.  Kalapi was born as Sursinhji Takhtsinhji Gohil, a prince, of a small princely state in Gujarat, in the year, 1874. At the age of 16, he was married to two princesses (who are said to have fought bitterly to become the main queen), neither of whom he loved, and instead fell deeply in love with a maid of one of the princess.  Given the traditions of the time, his love for his sweetheart would never be sanctioned by society.  Kalapi died of poisoning, at the tender age of 26; rumored to have been poisoned by one of his wives.  In a short span, between age 16 and 26, he traveled most of India, and wrote over 250 poems, including over 15,000 verses, and 900 letters to his friends and wives. He studied poets like Wordsworth, Keats, Shelly and others, and translated some of their works into Gujarati.

Slitscan K, Kalapi, 2763

Slitscan K, Kalapi, 2763 (Photo credit: jk-keller)

Kalapi’s work gives a deep insight into his character, the enormous challenges he dealt at a young age, and his transformation as a human being.  Kalapi was deeply sensitive, emotional, and caring man, who loved his beloved, and dedicated many of his poems to his love for his beloved. Gradually, he came to develop deep dislike for politics, for all material things, and his love also began to transcend from the physical to the level of soul, and he also began writing more poems addressing the divine.  The poem below is titled, “One Wish”.  He says in there that he will willingly bear the burden of all the challenges he has to deal with, but he has one wish from the Lord.  He asks the Lord to keep his heart soft and pure.  It is clear that despite all the challenges, Kalapi never developed hate for his conniving wives, or towards anyone else.  He continued to reflect deep seated softness and sensitivity towards people, even towards birds, and other living creatures.  I chose this poem  because it is a simple poem which is like a window into his soul.  AND I also selected it because it reminded me of how once I made a similar wish and wrote a poem.  You can read it at this link http://bit.ly/1qEIrFU – though my language is far simpler, there is an underlying essence, where there is similarity.

 

એક ઈચ્છા -  કલાપી

Storm clouds

Storm clouds (Photo credit: tommaync)

પડ્યા જખમ સૌ સહ્યા, સહીશ હું હજુયે બહુ,
ગણ્યા નવ કદી, ગણું નવ કદી, પડે છો હજુ;
અપાર પડશે અને જિગર હાય ! આળું થયું,
કઠિન ન બનો છતાં હૃદય એ જ ઈચ્છું, પ્રભુ !

પડી વીજળી તે પડી સુખથી છો, બળું છું સુખે,
અનન્ત ભભૂકા દહે, દહો, ગળું છું સુખે !
ન દાહ વસમો કદી, જિગર બૂમ ના પાડતું,
કઠિન બનજો નહીં હૃદય, એ જ ઈચ્છું પ્રભુ !

બહુય રસ છે મને, હૃદય છે હજુ તો, અહો !
અરે ! હૃદય જો ગયું, રસ ગયો પછી તો બધો;
ભલે મૃદુ રહી સહી જખમ છેક ચૂરો થતું,
કઠિન ન બનો કદી હૃદય એ જ ઈચ્છું, પ્રભુ !

મને કલાપી લિખિત આ રચના ખુબજ ગમે છે.  એમની બધી રચના કરતા આ સાદી રચના છે પણ તે આપણને તેમના અંતર માં ડોકિયું કરાવી દયે છે – તેમની એક સાદી ઈચ્છા કે ગમે તેવા દુખ નો સામનો કરવાનો થાય પણ પ્રભુ હૃદય ને કોમળ રાખજે કે હૃદય ને કઠીન અને કઠોર નહિ બનાવતા.  ઘણા વખત પહેલા લગ્ન માં મારપીટ સહન કરતા મેં પણ તેવીજ એક ઈશ્વર પાસે યાચના કરેલી કે ભલે કઠોરતા નો સામનો કરવો પડે અને ભલે ક્ષણીકવાર માટે દુખ અને ગુસ્સા માં દિલ ભરાઈ આવે, પણ ઈશ્વર મારા હૃદય માં કોમળતા અને સુંદરતા રહેવા દેજો કે હું ઝીંદગી માં હમેશા પ્રેમના પંથે ચાલી શકું, પ્રેમને અનુભવી શકું અને ઓળખી શકું.   તે વખતે મેં નાની ચાર લીટી ની સાદી કવિતા  અંગ્રેજીમાં લખેલી, તે નીચે પ્રમાણે છે.  http://bit.ly/1qEIrFU

When anger dwells in my heart and mind
It lasts but a tiny moment
Leaves silently with a lament
Saluting the abundant love
Peaceful and tranquil as a dove
Love stays in my heart
Beacons anger bitter and tart
To taste the sweetness it relishes
Nudged gently, my anger relinquishes

PS – welcome your opinion
મેં બીજા બ્લોગ પર વાંચ્યું કે કલાપીએ આ કાવ્ય તેની પ્રિયતમા ને સંબોધીને લખ્યું છે. મને તેવું લાગતું નથી કેમ કે અહીં પ્રિયતમા નો ઉલેખ નથી. અને બીજી સત્ય હકીકત એ છે કે કલાપીએ તેમની નાની વાય માં ઘણા દુઃખનો સામનો કરેલ છે. તેમની બાળપણની ઉમરમાં તેમના માતા પિતા નું અચાનક મ્રત્યું, રાજનીતિના કારણસર તેમના ખાંડા લગ્ન, બંને પન્તીઓ વચ્ચેની પટરાણી બનવા માટેની હરીફાઈ, અને તેમનું પ્રેયસી તરફનું ખેચાણ જેનો અંજામ સમાજ ના નિયમ પ્રમાણે જુદાઈમાં જ પરીણમે। તેથી મારી સમાજ અનુસાર આ કાવ્ય તેમણે પ્રભુ ને જ સંબોધીને લખેલ છે.

 

, ,

Leave a comment

कशिश – “Kashish” Ghazal Program in Bay Area, CA


बे एरिया के जानेमाने आज़माये हुए कलाकार डिम्पल भाई पटेल ने “कशिश” नाम से ग़ज़ल प्रोग्राम प्रस्तुत किया जिसमे प्रस्तावना और कार्यक्रम की उद्धघोषणा कि  मशहूर शायरा/ कवयित्री अर्चना पांडा ने.  अगर आप ये कार्यक्रम चूक गए तो आशा है के ये समीक्षा पढ़कर अगले कार्यक्रम में जरूर आयेँगे. (You can read information on the writer below).DSC_0014 (2)

अर्चनाजी ने ये कविता सुनाकर  कार्यक्रम की शुरुआत की  “में बोली क्या लिखू बताओ, वो बोला आकाश लिखो, खुद को मत बांधो सीमा में, जो होता है आकाश लिखो” और फिर कलाकरोने बरसाई आकाश से ग़ज़ालोकी बारिश.  प्रेक्षकोंके होश उड़ गए जब डिंपलभाई ने गाया “होशवालोको खबर क्या, बेखुदी क्या चीज़ है”. कीबोर्ड पर उनको साथ दिया आलाप देसाई ने और तमल डे ने गिटार पर.  तबला पर पिता और बेटे, गुरदीप सिंह हीरा और संत प्रीत हीरा ने दिल जीत लिया.  लेकिन ये तो सिर्फ थी शुऱुआत.DSC_0023 (3)

बे एरिया की प्यारी गायिका उर्मि जोशी का परिचय तो उनकी आवाज में है, यह ध्यान में रखते हुए अर्चनाजी ने उनका परिचय करते वख्त कहा “खूबसूरती को सँवरने की जरुरत क्या है, खुद सादगी भी तो क़यामत का आभास है” हाय………. हो गया दिल घायल और क़यामत का आभास, जब उन्होंने गाया “यु हसरतो के दाग मोहब्बत में धो लिए”. फिर साथी कलाकार जयाजी ने गाया “तुझसे नाराज नहीं ज़िन्दगी, हैरान हूँ में”.

अर्चनाजी ने अगली ग़ज़ल और उनको पेश करनेवाले कलाकारका परिचय करते कहा “बिन सुरोंके गीत गाना चाहती हूँ, कशिश तेरी आज़माना चाहती हूँ” और उन्होंने सवाल किया “इश्क़ क्या है अरमान है या अहसान है”. ये सवाल प्रेक्षकों की सोच में रहा जब बे एरिया के प्यारे कलाकार, मनदीप सिंघ, जो रफ़ी साहेब के गाने खूबसूरती से पेश करते है, जब उन्होंने गाया, “अहसान तेरा होगा मुझपर”.

उर्मीजी और डिंपलभाई ने फिर दोहराया तलत अज़ीज़ का गाना, “फिर छेड़ी रात, बात फूलों की” और जयाजी ने गाया “क्यूँ ज़िन्दगी  की राह में मजबूर हो गए हम“. अर्चनाजी ने थोड़ी छेड़छाड़ करके सबको हँसा भी दिया.  जब डिंपलजी ने गाया “जुकी जुकी सी नज़र बेक़रार है”, तब अर्चनाजी ने पूछ लिया की गाना किसके लिए गाया जा रहा था.  जवाब तो नहीं मिला, लेकिन अर्चनाजी से ये शेर सुनके दिल खुश हो गया “एक ख़्वाब देदो हमें, वर्ना हम खो जायेंगे, इतना मत हसाओ, वर्ना हम रो जायेंगे।  यूँ भी आधा दीवाना कहती है दुनिया, पर पुरे पागल हम हो जायेंगे”. और इश्क़ की मस्ती के पागलपन से कौन अनजान है, ये सवाल सोच में रह गया जब उर्मीजी ने गाया “इन आँखों की मस्ती के मस्ताने हजारों है”.

प्रेक्षकों से स्टैंडिंग ओवेशन मिला जब मनदीपजी ने गाया  “मेरे महबूब तुजे मेरी महोबत की कसम” गाना का भी जवाब नहीं और नाही कोई कसूर गानेवाले का. अर्चनाजी ने ग़ज़ल सुनाई “जब तू मुस्कायो तो दिल ये बाग़ बाग़ है”. डिम्पलजी और उर्मीजी को स्टैंडिंग ओवेशन मिला जब उन्होंने दोहराया ये खूबसूरत गीत “शमा जलाये रखना, जब तक के में न आऊं”. फिर जयाजी ने गाया “दर्द दिल में उठा” और मनदीपजी ने दिल को छू लिया ये खूबसूरत गाने के साथ “होठों से छूलो तुम”.

डिम्पलजी ने खूबसूरत ग़ज़ल सुनाई “कल चौदवीं की रात थी”. अर्चनाजी ने शेर सुनाया “में चंदा कम समझती हुँ, में सूरज कम समझती हूँ, में सितारे कम समजती हुँ. उधर उनकी मुसीबत इशारों में बात कर रहे है, इधर मेरी मुसीबत में इशारे कम समझती हूँ”.  कभी कभी इशारे में नहीं समझनेवालों का अंजाम जुदाई होता है?  उर्मीजी ने गायी ये ग़ज़ल “दिखाई दिए के बेखुद किया, हमें आपसे भी जुदा कर चले”. फिर हमने सुनी डिंपलभाई और उर्मीजी के आवाज़ में “दुनिया जिसे कहते है जादू का खिलौना है”.

DSC_1012_2शाम बेहतरीन रंगो से भर गयी थी, और डिम्पलजी ने ये खूबसूरत ग़ज़ल सुनाई “सरकती जाये रुख से नकाब, रंग ले रही है शाम आहिस्ता आहिस्ता”. अर्चनाजी  की कॉमेंट्री से भी खूब रंग जमा था.  अर्चनाजी ने सुनाया शेर “आपकी मुश्कराहटने हमारा होश उड़ा दिया, हम होश में आने ही वाले थे, की आप फिर मुस्करा दिए”. ये मुस्कराहट भी क्या चीज़ है, दिल की कसक बढ़ा देती है.  अगले गाने की ये कड़ी देखिये “मगर रोते रोते हँसी आ गयी है, खयालो में आके वोह जब मुस्कराये”. कहो कोनसा गाना है येह?

यह कड़ी है मंदीपजी ने फिर जो ग़ज़ल गायी उसमे से “वोह जब याद आये बहोत याद आये”. डिंपलजी ने फिर सुनाया यह गीत “चांदी जैसा दिल है तेरा” और फिर जयाजी और डिंपलजी ने गाया “किसी नज़र को तेरा इंतज़ार आज भी है”. हम भी यह ग़ज़लों की शाम को याद करते रहेंगे और फिर आनेवाली एक और ग़ज़लों की रंगीन शाम का इंतज़ार करते रहेंगे.  दिल तो चाह रहा था की ये गीत और ग़ज़लों का सिलसिला चलता रहे, पर वख्त चेतावनी दे रहा था.  अर्चनाजी ने यह शेर सुनाया “सांसों की सीमा निश्चित है, इच्छाओं का अंत नहीं है और जिसकी कोई इच्छा नहीं ऐसा कोई संत नहीं है”. डिंपलजी और उर्मीजी की आवाज़ में आखरी गाना सुना “आज जाने की जिद न करो” और फिर जाना न चाहते हुए भी हम ग़ज़लों का प्यार दिल में लिए, गीतों की सोच दिमाग में लिए, और इतने प्रतिभासम्पन्न कलाकारों के प्रति आदर मन में लिए अपने घर की और निकल पड़े.

PS – My interview will air at Women’s Radio Network at 1 pm PST or 4 pm EST – If you are at or near your computer, please tune in at  www.wrnw1.com/listen-live/ today, Monday, July 21.

Often people believe that writing or journalism is my full time profession.  Professionally, I have two small businesses – My primary business is Recruitment for biotech, medical device & health IT companies and additionally, my other small business is offering Trainings in Diversity, Working Effectively in Global Environment & Team Building.  I welcome all connections with those looking for job opportunities; if you would like to connect with me on LinkedIn then feel free to send me an invite at wd_darshana at hotmail dot com.

I get complementary tickets at all bay area theater events and conferences and attend as press.  Besides writing about conferences, new technologies & concepts, I write about live theater reviews, book reviews and about events in English, Gujarati, & Hindi.  My writing is my labor of love & my contribution to promote live theater, arts, literature and poetry. Please tune in today at the link above. Many thanks!

 

, ,

Leave a comment

The Great Pretender – Play Review


“I feel I have hit bottom and then a trap door opens and I go further down and find another way to be sad”.  Mr. Felt (Steve Brady) is the host of iconic children’s TV program and is struggling with the loss of his wife and longtime puppeteer partner.  He has lost his enthusiasm and is contemplating retirement.  Show’s director, Tom (Michael Storm) has other ideas.  He wants to continue the show and he brings in a new puppeteer Jodi (Sarah Moser) to replace Mr. Felt’s wife, and to work the puppet, Francis.

In addition to being nervous, Jodi could not measure up to the role and fill in the big shoes of the original person.  However, Mr. Felt devotes a weekend to train Jodi in little nuances of puppet show, and Jodi turns out to be a great student.  Mr. Felt also feels rejuvenated, and he develops a close bond with Jodi.  After Jodi’s training, they are ready to share her skills with the Director Tom, and fellow puppeteer, Carol (Suzanne Grodner).  Mr. Felt was not prepared for the reaction from Carol.

moose

moose (Photo credit: Genista)

It becomes apparent that this close knit team had much work to do, when it came to dealing with the loss of the team member, wife, and a close friend.  They could not simply put back the pieces, replace the old team member with a new one, and move on.  They needed to work through their grief, their anger and sadness, feel it, share it, mourn, cry, and rejoice in the happy memories, before letting go and moving on.

The show too must go on.  However, it does not have to go on as it always did in the past, pretending that there wasn’t a major upheaval, a huge crisis, and a deep loss, that the team was dealing with.  Can this moment of crisis be an opportunity to get real with the little members of its fan club, the children?

Great kudos to the Artistic Director, Robert Kelley, for continuing to expand the perspectives of the audience, through the medium of live theater.  Writer, David West Read has written a simple story, that has much depth and combines comedy and tragedy, that mirrors life.  Director, Stephen Brackett has done a fabulous job in helping it come alive, on stage.  As always Stage Manager, Jamie D. Mann has done a superb job in creating TV set, complete with clappy closet and Carol’s (the puppet) barn.

wpid-20140712_222938-1.jpgSpecial credits to the Casting Director, Leslie Martinson, and extremely talented cast, who not only played their roles, but played the roles of the puppets, and/or relating to the puppets, in that it seemed like it was a talented cast of seven, Steve Brady, Suzanne Grodner, Michael Storm, Sarah Moser, Carol, Francis, and Meatball Moose, (eight, counting Mr. Felt’s wife) .  What a treat!!

Do not miss the show; it is good for the laughs and good for the soul.  “The Great Pretender” will be running at Lucie Stern Theater in Palo Alto, till August 3, 2014 and tickets can be available at http://www.theatreworks.com.

 

 

, , , , , , , , , , , , , , , ,

1 Comment

“The Dog Lived and So Will I” by Teresa J. Rhyne — Book Review


“I was hideous.  Hideous.  In preparing for chemo I’d thought about the hair loss, of course, and concentrated on the fact that it would grow back.  I thought about losing my eyelashes and decided eye shadow and liner would work miracles.  I knew of the bloating weight gain the steroids could cause but told myself that was better than nausea and again it was temporary; after all, Seamus (dog) had gained 20 percent of his body weight and just as quickly was back in fighting shape.  Menopause would come, sure, but it was going to do that sooner or later anyway, and before it happened I was no more aware than anyone else of the true meaning of hot flashes and how you burn from the inside out, so that hadn’t bothered me either.  Somehow I had overlooked skin rashes as a side effect and never, never had I given thought to what these side effects would all be like together.  Not until that moment, face to mirrored face.  …….. How does one recover from this? Impossible. ……. I can’t do this.  I can’t”.

Heaven forbid and if one ever has to go through cancer treatment, having read this book not only would help one navigate the morass of health care system, but also giver clear hope that not only “it too shall pass” but it is worth waiting for the “cookie moment”.

Teresa poured her heart and soul (not to mention her hard earned money) to take her beagle, Seamus, survive through an aggressive form of cancer.  She cried buckets of tears, took him for his biopsy and chemo appointments, rushed him to the hospital when his white blood count dropped dangerously low, and stood up to the neglectful veterinarians, to get him the care he needed.  However, in one of life’s cruel ironies, before long she discovered that she had a lump in her breast and the biopsy showed it to be the one of the most aggressive forms of cancer, a triple negative breast cancer.   How does one survive such traumas?  The answer is “love”.

Some may consider this a story of surviving cancer, but this is a story about the rock, the glue, and the toast.  After being divorced twice, Teresa had a new boyfriend Chris, ten years younger, smart, funny, wise, and infinitely kind.  Little did they know that he would be the rock (the pack leader) on whom she would need to lean during both Seamus’s and her own illness and treatment.  When Teresa is completely dejected and feels she can’t do this anymore, he bakes her cookies at four in the morning, drives her to all her medical appointments, tries out wigs with her, and in solidarity as she looses her hair, he grows his hair, making a deal that he would only cut when she needed a cut, after the regrowth of her hair.

Camry the beagle

Camry the beagle (Photo credit: laRuth)

Teresa for her part is the glue that holds their family together.  She leans on him but gives him space.  She is infinitely grateful and brings her and Chris’s family into the fold, eventually bringing them to meet each other.  Seamus who loves toast, steals people’s hearts with his cuteness.  He brings much needed joyful respites to their little family.

I cry easily but this book did not make me cry.  I teared up often reading this touching tender story, but I also laughed a lot.  Deep grief is wrapped in smart, witty, humorous, funny anecdotes.  And then there is treasure trove of information about little questions that are hard to get answered.  Is it painful for the radioactive tracer to be injected in order to locate the tumor for a biopsy, how long it takes for a chemo treatment, how long does it take for radiation, and more.

And while majority of the health care personnel and physicians are compassionate, committed, and are deeply dedicated to the welfare of their patients, there are some who are clearly uninterested, detached, and neglectful.  Teresa stands up (unfortunately not always succeeding) for her right as a patient to get timely information and reasonable care.  One of the physicians who rarely sees her patients, leaving actual care in the hands of the nurses, assures Teresa (about her dangerous white blood count crash), these side effects are very common, and the nurses know how to deal with them.  We deal with this stuff all the time.”  Teresa points out, that the nurse did not have the answers on how to deal with them and says, “it’s not common to me.  I don’t deal with it all the time”.  Contrarily, she is enormously grateful and highly appreciative of the compassionate and thorough care she received at the UCLA cancer center and particularly Dr. Amer Karam.

This is an engaging, funny, sweet, uplifting, heartwarming story.  After all, who would not like to read about a cute dog’s hilarious antics?

 

, , , , , ,

Leave a comment

“Lunchbox” – Movie Review


The Lunchbox is a romantic film, set in India, written and directed by Ritesh Batra, and produced by Guneet Monga, Anurag Kashyap, and Arun Rangachari.  The film was jointly produced by several studios that include DAR motion pictures, UTV Motion Pictures, Dharma Productions, Sikhya Entertainment, NFDC (India), ROH Films (Germany), ASAP Films (France), and the Cine Mosaic (United States).

Saajan and Ila (brilliantly played by Irrfan Khan and Nimrat Kaur) are both prisoners in their unfair, boring, routine lives.  Saajan’s wife has passed away; he is lonely and is stuck in a boring, laborious accountant job, with little prospects.  Ila is young and is stuck in a loveless marriage.  Thanks to her neighbor aunty, Ila tries to spice up her marriage; both literally and figuratively, adding spice to her husband’s favorite foods and beautifying her looks to make herself more attractive to her husband.

A collecting Dabbawala on a bicycle

A collecting Dabbawala on a bicycle (Photo credit: Wikipedia)

Ila and Saajan’s paths would never cross, but for a rare mixup by Mumbai’s Dabbawala.  Dabbawalas are part of a lunch delivery system in Mumbai, India, where they collect hundreds of thousands of dabbas (lunchboxes) with hot food prepared at homes or in restaurants, and deliver them to the employees at the workplace, precisely at lunch times.  As famously studied by Harvard Business School, Mumbai’s Dabbawalas are famous for their ontime delivery, every time, and they do not mix up.  But one rare mix up creates this conundrum where Ila’s spiced up food reaches Saajan and Saajan’s humdrum boring dabba from the restaurant gets delivered to Ila’s husband.

As Saajan gets a taste for spice and Ila gets compliments and gets hooked on Saajan’s little notes, and as the mix up continues, the old adage “ignorance is bliss” no more serves either Ila or Saajan.  They both now yearn for more spice and desire to break free from their prison cells of loneliness and despair.  How will it end for Saajan and Ila?  Well, that is hardly the point.  There are rarely neat little, perfectly pictured, resolutions to many of life’s conundrums.  On the other hand, sometimes a door opens, or you may come to a point where you face two paths and need to choose one.  One may not walk out the open door; Ila may or may not walk out of her marriage, into Saajan’s arms; or Saajan may not choose the path of getting involved with a younger woman in distress.  And yet, it is the opening of the door or knowing that you are making a choice of a path, that makes all the difference.  As Saajan later repeats the brilliant piece of advice he heard from his young and perky colleague at work (Nawazuddin Siddiqui), “sometimes the wrong train can take you to the right station”.  While to do nothing, to remain stagnant, is a certain death, sometimes it is simply the process of conscious movement that may create opportunities.  And both Saajan and Ila are getting restless; to do nothing, is not an option for them anymore.

The film was screened at International Critics’ Week at the 2013 Cannes Film Festival, and later won the Critics Week Viewers Choice Award also known as Grand Rail d’Or.  It was shown at the 2013 Toronto International Film Festival.  This is a beautiful film; heart warming, realistic and tender.  I rate it a 4.5 on a 1-5 scale, with 5 being excellent.

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Leave a comment

હાલો ને આપણા મલક માં……… – Gujarati program of Geet, Ghazal & Bhajan


ડિમ્પલભાઈ પટેલ આયોજીત આ કાર્યક્રમ માં 300 જેટલા પ્રેક્ષકો એ ગીત અને ગઝલ નો જલસો માણ્યો। હવે બે અરિયા માં માત્ર ગુજરાતી કલકારોને જ દાદ નહિ પરંતુ પ્રેક્ષકોને પણ દાદ દેવી પડે છે કે તેઓ ઉત્સાહ અને પ્રેમથી ગુજરાતી કાર્યક્રમ માં હાજરી આપે છે અને માણે છે.  અને આ કાર્યક્રમ હતો પણ એવો કે થોડા વખત માટે પ્રેક્ષકો કલાકારો સાથે આપણાં મલક ની સફર કરી આવ્યા.

“ગુજરાતી ભાષાના ભવ્ય અને ભાતીગળ વારસા ને આજે વાગોળવાનો છે” એમ કહીને ડોકટર મહેશભાઈ રાવલે કાર્યક્રમની શરૂઆત કરી.  કાર્યક્રમની પ્રથમ પ્રસ્તુતિમાં, ડિમ્પલભાઇએ  આદિલ મન્સુરીની  ગઝલ  સંભળાવી
જયારે પ્રણયની જગમાં શરૂઆત થઇ હશે, ત્યારે પ્રથમ ગઝલ ની રજૂઆત થઇ હશે.
કેટલા થોડા શબ્દોમાં કેટલું બધું મન્સૂરી સાહેબે કહી દીધું છે.   મહેશભાઈએ જયારે કહ્યું “પ્રેમ તો બે હાથ ની તાળી છે, આપીને પામવાની વાત છે” ત્યારે પ્રેક્ષકો  પ્રણય રંગ માં તરબોળ થઇ ગયા.

wpid-20140622_173728.jpg

આણલબે અંજારિયા ના અવાજમાં એ પછી સાંભળ્યું…..
સજન મારી પ્રિતડી સદીઓ પુરાણી
ભુલી ના ભુલાશે… પ્રણય કહાણી

આણલબેન બેન કલાકાર તરીકે વધારે ને વધારે ખીલતા જાય છે.  ગાયકીમાં તો તેમની પ્રવીણતા છે જ પરંતુ તેમણે  ખુબજ   છટા અને કુશળતા થી ગીતોની અભિવ્યક્તિ પણ આપી અને પછી તેમણે ખુબજ ગૌરવ સાથે તેમના ગુરુશિષ્યા શ્રુતિબેન રાવલ નો પરિચય આપ્યો.  શ્રુતિબેન એટલે ડોકટર મહેશભાઈ રાવલના પુત્રવધૂ. અને આ, તેમનો અમેરિકા આવ્યા પછી મંચ પર ગાવાનો પહેલ વહેલો અવસર.  શ્રુતીબેને હરીન્દ્ર દવે લિખિત નીચેનું ગીત ગાયું ત્યારે એમ લાગ્યું નહિ કે તેઓ પહેલી વખત મંચ ઉપર ગઈ રહ્યા હતા બલકે આ ગીતા સાંભળી બધા મલકી ઉઠ્યા.
કોઇ ઠાલું મલક્યું ને તમે યાદ આવ્યાં
જાણે કાનુડાના મુખમાં બ્રહ્માંડ દીઠું રામ
કોઇ આંખે વળગ્યું ને તમે યાદ આવ્યાં
પાન લીલું જોયું ને તમે યાદ આવ્યાં

મહેશભાઈએ લોક ગીત અને લોક સાહિત્ય વિષે માહિતી આપી અને પછી આણલબેને ભાઈ-બહેન ના સંબંધને ઉજવતું અવિનાશ વ્યાસ લિખિત આ ગીત ગાયું.
કોણ હલાવે લીંબડી ને કોણ ઝુલાવે પીપળી
ભાઇની બેની લાડકીને ભઇલો ઝુલાવે ડાળખી…

માની તોલે કોઈ નાવે પણ મહેશભાઈના શબ્દોમાં સાંભળો “આખો સાગર નાનો લાગે, જયારે મ ને કાનો લાગે” અને “ઈશ્વર બધે પહોંચી ન શકે એટલે તેણે માનું સર્જન કર્યું.  કે પછી ખુદ “પ્રભુએ જેનો ખોળો ખુંદયો તે માં”.  તે માં નો કલ્પાંત સાંભળીયે તો આંખ છલકાય આવે જ ને? આનલ બેને ગાયું  કવિ શ્રી ઇન્દુલાલ ગાંધી લિખિત “આંધળી માનો કાગળ” અને દીકરાનો તેટલોજ લાગણીવાળો પ્રત્યુતર સંભાળ્યો ડીમ્પલ ભાઈ ના અવાજ માં અને દિલ રડી ઉઠ્યું.
અમૃત ભરેલું અંતર જેનું, સાગર જેવડું સત્,
પૂનમચંદના પાનિયા આગળ ડોશી લખાવે ખત,
ગગો એનો મુંબઇ કામે;
ગીગુભાઇ નાગજી નામે.
લખ્ય કે માડી ! પાંચ વરસમાં પ્હોંચી નથી એક પાઇ
કાગળની એક ચબરખી પણ, તને મળી નથી ભાઇ !
સમાચાર સાંભળી તારા,
રોવું મારે કેટલા દ્હાડા ?

તે પછી, તેટલું જ સંવેદનશીલ અવિનાશ વ્યાસ નું લીખેલું આ સુંદર ગીત ડીમ્પલ ભાઈ ના અવાજમાં સાંભળ્યું.
પંખીડાને આ પીંજરુ જૂનું જૂનું લાગે
બહુ એ સમજાવ્યું તો યે પંખી નવું પીંજરુ માંગે

વાતાવરણ તદ્દન બદલાઈ ગયું જયારે આણલબેન તેમના સુરીલા કંઠે અવિનાશ વ્યાસ રચિત, ગીત લલકાર્યું.
છેલાજી રે…..
મારે હાટુ પાટણથી પટોળાં મોંઘાં લાવજો ;
એમાં રૂડાં રે મોરલિયા ચિતરાવજો
પાટણથી પટોળાં મોંઘાં લાવજો….. છેલાજી રે…..

અને રળીયામણાં વાતાવરણમાં ઓર રોનક ફેલાઈ ગઇ, જયારે ડીમ્પલભાઈ એ અવિનાશ વ્યાસ નું આ રમુજી ગીત ગાયું।
ગુજરાતી થઇ, ગુજરાતી કોઇ, બોલે નહીં બરાબર,
ભાષાની મીઠાશ નહીં, જાણે બોલે કાગડો, કાબર…

આ સુંદર સંગીતની રમઝટ માં ક્યારેક ગીત સાંભળ્યા તો ક્યારેક ગઝલ તો ક્યારેક ભજન સંભાળવા મળ્યા.  કોરસ માં સાથ આપ્યો પહેલી વખત મંચ ઉપર શિલ્પાબેન કાપડિયા એ અને આશા છે કે, હવે તેમને સાંભળવાની વારંવાર આપણને તક મળશે.  આ કાર્યક્રમમાં એ કલાકારનો પણ લ્હાવો મળ્યો જેણે, તાજેતરમાં યોજાયેલ શાનદાર કાર્યક્રમ “નરસૈંયો”  http://bit.ly/1pn3NCB માં પ્રેક્ષકો ને એવા તાજ્જુબ કરી દીધેલ કે પ્રેક્ષકોએ તેમને વન્સ મોર અને સ્ટેન્ડિંગ ઓવેશન આપી તેને વધાવેલ.  તે છે 10 વર્ષના બાળ કલાકાર ઈશિતા પટેલ.  તેણે મીરાબાઈ નું આ ગીત ગાયું અને પ્રેક્ષકોને ખુશ કરી દીધાં.
કાનુડો શું જાણે મારી પીડ?
બાઈ અમે બાળ કુંવારા રે….
કાનુડો શું જાણે….
જળ રે જમુનાના અમે ભરવાને ગ્યા’તા વા’લા,
કાનુડે ઉડાડયા આછાં નીર, ઉડયા ફરરરર રે….
કાનુડો શું જાણે….

આ સમગ્ર કાર્યક્રમ ખુબજ પ્રોફેશનલી તૈયાર કરેલ અને મહેશભાઈનાં સુંદર સંચાલન સાથે કલાકારોએ હજુ તો ઘણા ગીતો ગાયા – જેમ કે
માડી તારું કંકુ ખર્યું - આણલબેન
હાલો રે કીડીબાઈ ની જાનમાં - ડીમ્પલ ભાઈ અને આણલબેન
મેઘાણી રચિત કસુંબીનો રંગ  - ડીમ્પલ ભાઈ

આ પ્રશ્ન સામે ઉભો રહી ગયો કે પ્રેમ થી બંધાયેલ જુના નાતા કેમ તૂટે અને અમુક સમયે પ્રભુ સિવાય કોણ યાદ આવે જયારે ડીમ્પલ ભાઈ એ નીચેનું હૃદય સ્પર્શી કૃષ્ણ ગીત ગાયું.
મથુરાને મારગ જાતા
લૂંટી તમે માખણ ખાતા
તોડ્યા કેમ જુના નાતા રે
એ ઓધવજી મારા વ્હાલાને વઢીને કે’જો રે
માને તો મનાવી લે’જો રે
મારા વ્હાલાને વઢીને કે’જો રે

આમ વખત જાણે ક્યાં વીતી ગયો અને “મનપાંચમ નો મેળો” વિખરાય તે પહેલા થોડી ગરબાની રમઝટ ચાલી અને પછી ડીમ્પલ ભાઈ એ આવતા કાર્યક્રમની જાહેરાત કરી.

અંત માં એટલું ખાસ કહેવાનું કે તેમનો આવતો કાર્યક્રમ કશીશ માં હિન્દી ગઝલો સંભાળવા મળશે.  તે છે જૈન મંદિરમાં, શનિવાર, 19 જુલાઈ ના સાંજે 6 વાગે અને તેમાં આવવાનું ચુકતા નહિ.

https://www.facebook.com/events/1438545573082001/

1 Comment

Health Information Technology (HIT) – Hype or Promise of a Better Healthcare System?


Salim Kizaraly, Founder & SVP of Business Development at Stella Technology, a healthcare information technology start-up, talked about the promise of  Health Information Technology in solving care coordination, physician collaboration, and system integration challenges to improve healthcare, at a recent http://www.bio2devicegroup.org event.

Kizaraly began by sharing the known fact that the mounting and huge healthcare costs in the US, that do not result in significant improvement in health, are not sustainable.  According to some estimates, almost 18.3% of GDP in the US, goes towards healthcare expenditure.  If the cost of healthcare continues to rise at historical rates, the share of GDP going towards healthcare in the US, is projected to reach 34%, by 2040.  While the costs continue to rise, gains on health improvement do not keep pace.  For instance, life expectancy in the US is only 78.4 years and US ranks 27th out of 34 industrialized nations.  In this study of industrialized nations, US had highest to near highest infant mortality rates.

Kizaraly discussed the three defining historical events that got the ball rolling on healthcare transformation.  In 2004, President Bush announced that in the next 10 years, by 2014, every American would have an access to electronic health records. We have a long way to go, but certainly we are moving in that direction.  In 2009, HITECH (Health Information Technology for Economic & Clinical Health) Act, enacted as part of the ARRA (American Recovery & Reinvestment) Act, was signed into law, to promote the adoption and meaningful use of HIT and included incentives for faster adoption of EMR (Electronic Medical Records).  In 2010, the Affordable Care Act or Obamacare, with its mandate to expand coverage, cemented the case regarding the need towards transformation.

Barack Obama signing the Patient Protection an...

Barack Obama signing the Patient Protection and Affordable Care Act at the White House (Photo credit: Wikipedia)

The Affordable Care Act’s most significant contribution is to creating ACOs or Accountable Care Organizations.  An ACO can be defined “as a set of health care providers, including primary care physicians, specialists, and hospitals that work together collaboratively and accept collective accountability for the cost and quality of care delivered to a population of patients”. There are incentives to keep patients out of the extreme settings of care, including hospitals and nursing homes.  Different models are emerging of how these organizations put this into practice.  Underlying issue is that hospitals have to get better at treating patients.  Hospitals are bracing for lower revenues as they get better at keeping patients out of hospitals.  Different models of care are emerging.  Technology will be a big enabler to change workflow, rethink care, as homes emerge as places of care.  Here is link to my article on Keynote by Dr. Toby Cosgrove, CEO of Cleveland Clinic, at 2014 J P Morgan Healthcare Conference in San Francisco -http://bit.ly/1c3EyBB .  Cosgrove also said, that hospitals will not longer be epicenters of care, and while a few hospitals (e.g Cleveland Clinic) will be super high tech, they will partner and share resources with other care providers, to offset costs.  The disruptions will eventually enable us to “build a healthcare system that is humane, high quality, and sustainable”, said Cosgrove.

Kizraly discussed several national initiatives that are implemented or partially implemented to enhance collaboration among care providers and integration of information.  For instance, if a person experiences an emergency visiting New York, then eHealth Exchange will make it easy to get their health records from the state of their residence. Similarly, Blue Button makes it easy for Americans to get easy, secure, online access to their health records, with a single click.

Stella Technology is a self-funded health information technology services and product development company that focuses on care coordination, patient access, and information exchange projects.  Kizraly shared use cases and information on how Stella is helping providers, with great success, in integrating care.  Through aggregating data from a variety of sources, through identifying gaps in care, and with real-time, proactive analytics, Stella’s technology identifies care opportunities that can be improved and accordingly targets interventions.  In the long term these kinds of strategic technological interventions will enable care providers to curtail expenditure, while improving care. In the interim, we still have a long way to go and there are many opportunities for entrepreneurs to use technological advancements in big data, cloud, machine learning, (IOT) internet of things, and enable US healthcare system to become more efficient, with lower costs and improved outcomes.  Kizraly’s talk was followed by Q&A.

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Leave a comment

“ઘરડી ઘોડી ને લાલ લગામ” – Gujarati Poem


આપણી પોતાની ઉમર વધે ત્યારે આપણને તેનું ખ્યાલ રેતો નથી કે આપણી ઉમર પણ શરીર ઉપર વર્તાઈ રહી હશે.  પરંતુ આપણે વર્ષો બાદ બચપણ ના મિત્રોને મળીયે તો તુરંત તેમની ઉમર વર્તાઈ રહેલી જોઇને થોડો ઝટકો લાગે છે.  એ નીચેના રમુજી કાવ્ય નો વિષય છે.

વ્યવસાયે હું એકાઉનટન્ટ, નામ મારું રામપ્રસાદ
નોકરી મળી ગુજરાતમાં, ગામ છે નડિયાદ
શિયાળા નો દિવસ અને ક્લાયન્ટ નું નામ નીલિમા
જોઇને લાગ્યું વર્ષો પહેલા એમને જોયેલા, દીલીમાં
પછી થયું હોઈ જ ન શકે નીલિમા આ મારી
કોલેજ ની બધી છોકરી ઓ માં સૌથી સારી

હું હતો તેનો દીવાનો, મારું દિલ તદ્દન ઘાયલ
મારા દિલ માં હમેશા છણકે જુમ જુમ તેની પાયલ
લાલટેન કરતા ચમકતા નયન માં આંજેલી મેશ
ગોરા ગોરા ગાલ ને કાળા કાળા સુવાળા લાંબા કેશ  
રૂ જેવી મુલાયમ ત્વચા ને લટક મટકતી ચાલ
જટાકેદાર  અદા ને ફટાકેદાર સ્ટાઈલ

English: This is my lease horse, Red. He's a r...

English: This is my lease horse, Red. He’s a retired,Thoroughbred racehorse. (Photo credit: Wikipedia)

પણ આ આ આ

હારોહાર ઉભાડીયે તો પતલો લાગે ચાંદ
થોડું જાડું એવું કદ ને વચ્ચે નીકળેલી ફાંદ  
કાળા ધોળા વાળ માં થી ડોકિયા કરતી તાલ
કપડા માં ઢબ નહિ, નહિ એવી કોઈ સ્ટાઈલ
લાલ ચટક લીપ્સ્ટીક ને લટકતી પર્સ મોટી
લાગે કે લાલ લગામ અને ઘોડી જાણે ઘરડી

તમે પોદાર કોલેજ માં ભણેલા મેં પૂછ્યું હળવેકથી
મારા માસી સમાન આ બહેન બોલ્યા મોટું સ્મિત ફરકાવી
શું શાનદાર એ દિવસો હતા, હતા છોકરાઓ બધા ફિદા
પણ વધારે હિમત કરે તો કરી નાખીએ અમે તેમને સીધા
ખુબ સતાવ્યા છે છોકરાઓ ને એ જમાના માં
હું કેતી, હિમત હોય તો આગળ આવો, નામ મારું નીલિમા  

અને પછી કહે “પણ કાકા”, જુઓ કેવી તેની હિંમત
ભલે લાગે ઘરડી ઘોડી ને લાલ લગામ
આ પાકી ઉમર ના, તાલ ને ધોળા વાળ વાળા
આ મોટી ફાંદ, લાલ લીપ્સ્ટીક ને જાડા કદ વાળા
મારા ક્લાયન્ટ બોલ્યા – પણ કાકા, યાદ કરાવો મને
તમે બીકોમ નો કયોં  વિષય ભણાવતા હતા અમોને

 

 

 

Leave a comment

“નરસૈંયો” – બે એરિયા માં ગુજરાત દિન મહોત્સવ – જુન, 2014


બે અરિયા ગુજરાતી સમાજ ઓફ નોર્ધેર્ન કેલીફોર્નિયાએ હમણાં ગુજરાત દિન ભજવ્યો તેનો વિષય હતો “નરસૈંયો”.  લગભગ 400 પ્રેક્ષકોએ બાળ કલાકારો દ્વારા રજુ કરેલ કાર્યક્રમ માં નરસિંહ મેહતા ના ભજન અને સંગીત ની મજા માણી।  સંગીત ના અભ્યાસ અને કળા ની ઉંચી કક્ષાએ પહોંચેલ બાળકોએ  જે શિસ્ત અને પ્રોફેશનલીઝમથી આ કાર્યક્રમ પર્સ્તુત કર્યો તે માણી ને છાતી ગર્વ થી ગદગદ ફૂલી ગયી.  સુંદર કાર્યક્રમ આયોજન કરવા બદલ કાર્યક્રમ નિર્માતા પ્રજ્ઞાબેન દાદભાવાલા ને ખાસ ખાસ અભિનંદન.  ગીતો અને ભજન વચ્ચે પ્રજ્ઞાબેને નરસિંહ મેહતા ઉપર ખુબ સુંદર અભિવ્યક્તિ આપતા હોવાથી કાર્યક્રમની મજા ઔર વધી ગયી.  દર વર્ષે ગુજરાત દિન નિમિતે એક કવિ કે લેખક ને સન્માનિત કરી તેમની કૃતિઓ માણવાની એક સુંદર પ્રથા બની ગયી છે અને તે પ્રમાણે આ વખતે નરસિંહ મેહતાને ઓળખ્યા, નવાજ્યા અને તેમના લિખિત કાવ્યો ને માણ્યા.  તો કરાવું તમને નરસિંહ મેહતાની થોડી ઓળખ અને માણો આ કાર્યક્રમની થોડી ઝલક.

સંત નરસિંહ મેહતા ગુજરાતના આદિ કવિ ગણાય છે.  તેમને 1500 ઉપરાંત ભજન, કીર્તન, અને કાવ્યો લખેલ છે.  વીકીના અનુસાર પ્રમાણે તેમણે 22000 જેટલા ભજન અને કીર્તન લખ્યા છે.  મોટા ભાગના કાવ્યો ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ ના કીર્તન રૂપે છે.  પણ તે ઉપરાંત તેમણે સામાજિક કાવ્યો પણ લખ્યા છે જેમકે “કુંવરબાઈ નું મામેરું”, “શામળશાનો વિવાહ” વગેરે.   તેમના સામાજિક કાવ્યો આપણને તે વખતના રૂઢીચુસ્ત રીત રીવાજો નું જ્ઞાન કરાવે છે.  નરસિંહ મેહતા કોઈ પણ રીતી રીવાજનું આંધળું પાલન કરવામાં માનતા નહિ.  તે પોતે ઊંચ નાગર કોમ ના હોવા છતાં, હરીજવાસ માં હરિજનો સાથે કૃષ્ણ ભજન અને ગોપીઓ સાથે કૃષ્ણલીલા કરતા.

wpid-20140608_114215.jpgઆ કાર્યક્રમ ખાસ કરીને તેમના ભજન કીર્તન ઉપર હતો.  પ્રસ્તુત કરનાર કલાકારોના નામ છે – શ્રાવ્યા અંજારિયા, આર્યાહી વૈધ, શ્રેયશ પટેલ, રિયા દડિયા, કાવ્યા દડિયા, ઈશિતા પટેલ, ઈશા પંડ્યા, ખુશ્બુ પંડ્યા, શિવમ વ્યાસ, ખુશી વ્યાસ, રીશા જહા, અને હીર દડિયા।  આ કલાકારોએ એવી સુંદર રીતે રજૂઆત કરી કે એમ નક્કી થઇ ગયું કે નવી પેઢીને સંદુક સોંપવાની જરૂર નથી તેમણે આપોઆપ ગુજરાતી સાહિત્ય, સંગીત, અને ભજનોનો વારસો સંભાળી લીધો છે.  નરસિંહના ભજનો બે રીતે સમજી અને માણી શકાય છે.   અત્યંત સુંદર શબ્દો થી શણગારેલા કાવ્યો ને ભજનોને ઉપરછલ્લી રીતે તો માણી જ શકાય, પણ તે ઉપરાંત દરેક પદ્ય માં ગાઢ અર્થ છીપાયેલો હોય છે તેને સમજવાની મજા ઔર જ છે.

જાગ ને જાદવા, ક્રષ્ણ રે ગોવાળિયા
તુજ બીના ઘેન માં કોણ તો જાશે
કાર્યક્રમ ની શરૂઆત માં નરસિંહ નું આ પ્રભાતિયું બાળકો એ ગાયું તેમાં જશોદામા કાનુડાને જગાડે છે.  પણ આમ જોઈએ તો ઈશ્વર તો જાગેલાજ હોય, આમાં આત્માને જગાડવાની વાત થાય છે.

આ નીચેના ભજનમાં રાત દિવસ કૃષ્ણ લીલા માં મગ્ન રહેતા નરસિંહ સંતાપ કરે છે કે ઉપર જવાના તેડા આવી ગયા પણ હજુ કૈક ખૂટે છે અને પરમાત્માને પામવાની તૈયારી નથી.
“અમને તે તેડા શીદ મોકલ્યા, હે મારો પીંડ છે કાચો રામ
ઉંચી રે મેડી તે મારા સંતની રે, મેં તો માણી ન જાણી રે
અમને તે તેડા શીદ મોકલ્યા, હે મારો પીંડ છે કાચો રામ”

ઘણા ખરા કૃષ્ણ ભજનમાં નરસિંહ મેહતાએ ગોપીઓના પાત્ર ને ઓઢી, ગોપીમય બની અને ગોપીઓની ક્રષ્ણ ભક્તિ ને આલેખી છે.  એ વખતમાં પુરુષ હોવા છતાં તે સ્ત્રીઓની લાગણી ખુબજ નાજુકતાથી વર્ણવી શકે તે આપણો નરસૈયો. નીચેનું ભજન ગવાયું ત્યારે દિલ ખુશ થઇ ગયું. તેમાં ગોપીઓની પજવનાર કૃષ્ણ ની ફરિયાદ નરસિંહ સીધા જશોદા માં પાસે લઇ જાય છે.
જશોદા તારા કાનુડા ને સાદ કરીને વાર રે
આવડી ધૂમ મચાવે વ્રજમાં, કોઈ નહીં પુછણહાર રે

ઈશિતા પટેલે જયારે તેના ગુંજતા અવાજ માં નીચેનું કાવ્ય ગયું ત્યારે પ્રભુપ્રેમથી ઘેલી ભોળી ભરવાડણ નું ચિત્ર નજર સામે ઉપસી આવ્યું.  પ્રેક્ષકોએ તાળીઓથી ઈશિતાને વધાવીને “વન્સ મોર” ની માગણી કરી અને પછી “સ્ટેન્ડિંગ ઓવેશન” સાથે તેનું માન કર્યું. આ કાવ્યમાં એવી તો ભોળી આ ભરવાડણ છે કે જગના નાથ ને શેરીએ શેરીએ વેચવા નીકળી છે. જેના કપટરહિત દિલમાં હરી વસેલા હોય તેને ચારે તરફ હરી જ દેખાય ને?
ભોળી રે ભરવાડણ હરિને વેચવા ચાલી રે
ગીરીધરને  ઉપાડી, મટુકી માં ઘાલી રે
શેરીએ શેરીએ સાદ પાડે, કોઈને લેવા મુરારી રે

આ બાળ કલાકારોએ એવો તો સંભાળ્યો આ વારસો, એવો પીરસ્યો ભજન કીર્તન અને કાવ્યો નો જલસો, ગુજરાતના ગૌરવ ઉપર ચાર ચાંદ લાગી ગયા.  તેમની સાથે તેમના ગુરુઓ અને સાથીઓ, અસીમભાઇ અને માધવીબેન મેહતા, આનલબેન અંજારિયા, દર્શનાબેન ભુતા શુક્લા, આશિષભાઈ અને પલકબેન વ્યાસ અને પ્રજ્ઞાબેન દાદભાવાળા ને ગુજરાત દિન મુબારક અને સુંદર કાર્યક્રમ ના ખાસ ખાસ અભિનંદન.

તો મિત્રો ફરી મળીશું આ રવિવાર તા. 22 જુન, બપોરે 4 વાગ્યે જૈન મંદિર માં.  ડીમ્પ્લભાઈ અને સાથીયો ગુજરાતી  ગઝલ અને ગીતોનો એક  અફલાતુન અનેરો પ્રોગ્રામ લાવી રહ્યા છે “હાલો ને આપણા મલક માં….”https://www.facebook.com/events/646883832048776/

, ,

Leave a comment

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 1,798 other followers

%d bloggers like this: