Archive for category Hindi – Bollywood Movie Reviews– Play Reviews– NAATAK– Poems– Event Reports

Gangubai Kathiawadi: Bollywood Movie Review


Based on a chapter of Hussain Zaidi’s book “Mafia Queens of Mumbai”, film “Gangubai Kathiawadi” revolves around the life of Gangubai Kothewali, who rose to fame and prominence, during 1960s and came to be known as the “Madam of Kamathipura”, the famous red light district of Mumbai. The film premiered at the 72nd Berlin International Film Festival and was then released in theaters on February 25, 2022 and is produced by Sanjay Leela Bhansali and Jayantilal Gada and Directed by Sanjay Leela Bhansali. I never mention before completion of the review, but I will make an exception and say that this is an absolutely beautiful and “must watch” movie for any serious movie enthusiasts. 

This is a biographical film and is loosely based on the life of Ganga Harjivandas, who was born into a reputed Kathiawadi family in Gujarat, in 1938. She had dreams of city life and having found the love of her life, at a young age of 16, she married and eloped with Ramnik Lal to Mumbai. That is when her life’s trajectory changed. Ramnik Lal sold her to a brothel for a paltry Rs. 500 and she was forced to enter the oldest trade in human history.

Ganga eventually emerged as Gangubai and became a powerful brothel owner herself. At a time when feminism wasn’t even a concept, Gangubai emerged as a voice for these women, and she demanded they get equal treatment, opportunities for their children, and legalization of their profession. Alia Bhatt has exceeded all expectations in the role of Ganga, as she evolves into Gangubai. When starring in a biopic, the actor is familiar with the story of the events that took place in the character’s life. But it is only an actor who can put life into the evolution of the character and bring to life their journey. This is the journey of how a young girl with dreams of starting her married life dealt with that betrayal, accepted the fact that there was absolutely no escape for her and to change her circumstances, she needed to change herself and get an upper hand over the life that was thrown at her.

Every dialog that Gangubai says, is uttered with masterful theatrics by Alia. 

When challenging her competitor in local elections, without a shred of doubt about her own potential win, Gangubai says, “ज़मीन पे बैठी बहोत अच्छी लग रही है तू, आदत दाल ले, क्यों की तेरी कुर्सी तो गयी”.

As she riles up her girls she says, “इज्जत से जीनेका, किसीसे डरनेका नहीं,  ना पोलिस से, ना मंत्री से, ना MLA से, ना भड़वो से, किसी के बाप से नहीं डरने का”. 

And “genius वोह नहीं होता है जिसके पास हर सवाल का जवाब हो, genius वोह होता है जिसके पास हर जवाब तक पहोंचनेका patience हो”.

And “अरे जब सकती, सम्पति, सदबुद्धी तीनो ही औरत है तो मर्दो को किस बात का गुरुर”?

Bhansali has said, “That belief in herself and that fight for dignity is what fascinated me” but then his challenge was to extract it out of his actors. Brilliant director that he is, the movie is incredibly emotionally and visually rich, with every scene loaded with meaning. When Gangubai finds a lover, she is skeptical at first and tests him to see if he respects boundaries. And then comes a surreal moment when she simply rests her head on her lover’s shoulder and in that moment her skepticism, the load of betrayal that she has carried for years on her shoulders, melts into deep love and trust towards this man. There are so many moments that portray genuine humanness, whether it is about aggression, betrayal, defiance, distrust, or concern and caring. And there are incredibly powerful dances by Alia to the beat of drums and songs that connect Gangubai to her Kathiwadi roots but also to her present. In the song Dholida, Alia dances with abandon, to the praise of Goddess Amba, powerful and savior of all. One can’t think of anything more apt. The lyrics go…

ખમ્મા, ખમ્મા મારી માવલડી
તું છે જગની તારણહાર
હે, ચોટીલા ના ડુંગરવાળી
ચંડી ચામુંડા બિરદારી

Item number by Huma Qureshi is also fantastic. Ajay Devgun as underworld Don and Seema Pahwa as brothel madam are fantastic. What is guaranteed to make the entire movie a memorable experience is Alia’s masterful performance during the speech she gave towards the end of the movie, where content meets creativity, actor becomes the character, words hold deep meaning and performance manifests it. 

As the person introducing her is about say Shrimati and then stops, apparently struggling how to introduce a brothel owner, Gangubai takes the mic from her and begins,

“कुंवारी आपने छोड़ा नहीं, श्रीमती किसीने बनाया नहीं”

She ends with, “लिख देना कल के अखबारमे, के आज़ाद मैदानमे भासन देते वख्त, गंगूबाईने आँखे झुकाकर नहीं, आँखे मिलाकर हक़ की बात की है भाई”. Looking straight ahead, Gangubai told the women gathered to protect women’s rights, “A few handful of women who cater to the physical needs of men are actually protecting all of you from being attacked. These women help blunt the bestial male aggression and they deserve legal protection and their children have a right to get education and other opportunities”. 

On a scale of 1 to 5 with 5 being excellent, I rate this movie 5.

, , ,

Leave a comment

Eeb Allay Ooo! – Bollywood Movie Review


Movie Review for #EebAllayOoo! #Bollywood Film

In his Directorial debut film, “Eeb Allay Ooo!” Prateek Vats manages to tackle an odd subject that has also become an increasingly annoying problem, with some serious consequences; the overwhelming presence of the monkeys in the bustling India’s capital city of Delhi. These primate cousins of ours have multiplied over the years and are corrupted by humans. Due to Hanumanji (the monkey God who helped Rama in the EPIC story Mahabharat), monkeys are considered sacred and revered. Being fed by humans, the monkeys become bolder. When they get hungry, instead of foraging for food, they attack humans and steal food or even snatch their bags when they can.

This movie is a satire on blind religiousity so prevalent in India, that in the practice of archaic beliefs and customs, people often forget the impact these rituals cause on the society. In fact, very recently in January, 2022, when a monkey died of cold, 1500 people attended his funeral and chanted prayers and mantras and a few men even shaved off their heads in reverence towards the dead ancestor.

The film begins with the protagonist Anjani (Shardul Bhardwaj) walking around the city of Delhi, making funny noises to chase away the monkeys. It starts as a common story of a migrant worker who comes to the city chasing big dreams and gets a job chasing the monkeys. He lives in a small hut with his sister, far beyond the city limits. Even as he attempts to chase away the monkeys, he sees people coming and feeding the monkeys. 

Even though he needs the money and the job desperately, the absurdity of futile effort in this ridiculous job is not lost on Anjani. And to top it off, the monkeys get used to the sounds and stop being afraid and then they don’t look kindly on being chased. These monkeys then become aggressive and attack the workers who try to chase them away, while they are enticed with food by other humans.

Also interesting is the poignant contrast between the lives of the poor and the wealthy. The poor work on silly and often dangerous jobs and live on the outskirts of the city, in crowded slums, while trying to hang on to the periphery of society. While the wealthy live luxurious lives with pomp and circumstance. Poor people are deeply aware of the contrast between their lifestyles, but the wealthy are completely ignorant of how people live on the edge of the city in crowded slums. These poor workers are sometimes saddled with responsibilities by their superiors who have no idea of the havoc they sometimes cause. For instance, Anjani’s brother-in-law works as a  security guard and is issued a rifle, which should supposedly make him feel important. However, now that poor fellow has to balance and carry that rifle on his bicycle to and from work, and keep it safely and securely in his hut, which lacks all kinds of basic amenities and neighbors and others can easily walk in and out.

This is an excellent low budget film with Bhardwaj giving a masterful performance that shows the entire range of what life represents for him and others in his situation; clinging on with desperation to his futile job, interspersed with moments of mischief and affection towards his bossy elder sister.  This film is a valiant attempt to lift a migrant worker out of obscurity and give him personality and a sense of identity. On a scale of 1 to 5, with 5 being excellent, I give the film a rating of 4.7. I loved it.

, , ,

Leave a comment

એબઅલેઉઉ! #Gujarati ફિલ્મ સમીક્ષા – Eeb Allay Ooo! Bollywood Movie Review


એબ અલે ઉઉ! – ફિલ્મ સમીક્ષા – બોલિવૂડ મૂવી રિવ્યુ

તેની પ્રથમ દિગ્દર્શક ફિલ્મ “ઇબ અલે ઉઉ!” માં પ્રતિક વાટસ એક વિચિત્ર વિષય ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે જે આમ જનતાના અનુભવ ની બહારનો વિષય છે. હા ખળભળાટ મચાવતા વાંદરાઓ જોડે ભારતના ખૂણે ખૂણે લોકોને પનારો પડ્યોજ હશે. આ ચલચિત્રમાં ભારતની રાજધાની દિલ્હીમાં વાંદરાઓની જબરજસ્ત હાજરીએ કેવી સમસ્યા ઉભી કરી છે અને ગવેર્નમેન્ટ વાંદરાઓને કાબુમાં રાખવા માટે અને મનુષ્યથી દૂર રાખવા માટે કેવા નુસખા કરે છે તે જોવા મળે છે. આ વાંદરાઓ માણસોની કરતૂતો દ્વારા જ ભ્રષ્ટ થયા છે. મહાભારતમાં, આદરણીય વાનર હનુમાનજી રામને મદદ કરે છે અને ત્યારથી હિંદુઓમાં તે દેવ તરીકે પૂજાય છે. માણસો વાનરોને ખાવાનું આપે છે અને તેથી વાંદરાઓ વધુ હિંમતવાન બને છે અને ભૂખ્યા થાય ત્યારે ખોરાક માટે જંગલોમાં ખાવાનું શોધવાની બદલે શહેરોમાં પધારે છે અને ક્યારેક મનુષ્ય ઉપર હુમલો પણ કરે છે.

Monkeys and Lutyens' Delhi were perfect backdrop for satire: Eeb Allay Ooo!  director Prateek Vats | Entertainment News,The Indian Express

ચલચિત્રમાં ભારતમાં પ્રચલિત અંધ ધાર્મિકતા ઉપર વ્યંગાત્મક ટિપ્પણી કરી છે. પ્રાચીન માન્યતાઓ અને રિવાજોની પ્રથામાં, લોકો ઘણીવાર આ ધાર્મિક વિધિઓની  સમાજ પર થતી બુરી અસરને ભૂલી જાય છે. તાજેતરમાં ની જ વાત છે. જાન્યુઆરી, 2022 માં, જ્યારે એક વાંદરો ઠંડીથી મૃત્યુ પામ્યો, ત્યારે 1500 લોકોએ તેના અંતિમ સંસ્કારમાં હાજરી આપી અને પ્રાર્થના અને મંત્રોચ્ચાર કર્યા અને કેટલાક માણસોએ મૃત પૂર્વજ પ્રત્યે આદરભાવમાં તેમના માથા પણ મુંડ્યા હતા.

આ ફિલ્મનું કેન્દ્ર છે મૉટે ભાગે આપણા લોકોની ધ્યાન બહાર હોય તેવો વ્યવસાય – રાજધાની દિલ્લીમાં વાંદરાઓને શહેરમાંથી ભગાડવા માટે તેમનો પીછો કરવાનો અને જાત જાતના અવાજ કરવાના. નાયક અંજની (શાર્દુલ ભારદ્વાજ) નોકરીની શોધમાં દિલ્લી તેની બહેન ને ત્યાં આવે છે અને તેના બનેવી તેને વાંદરા ભગાડવાની નોકરી ઉપર લગાવે છે. અંજની શહેરની હદથી દૂર તેની બહેન, બનેવી સાથે એક નાની ઝૂંપડીમાં રહે છે. જ્યારે તે વાંદરાઓનો પીછો કરીને તેમને ભગાડવાનો પ્રયાસ કરે છે, ત્યારે તે લોકોને વાંદરાઓને ખવડાવતા જુએ છે અને અંજનીને આ હાસ્યાસ્પદ નોકરીની અને પોતાના  નિરર્થક પ્રયત્નોની વાહિયાતતા સમજાય જાય છે. આ વાનરો લોકોથી ડરતા નથી અને ઉલ્ટા તેમને ભગાડનારાઓ તરફ આક્રમક બની જાય છે. બીજી તરફ તેમને ભગાડનારાઓ વાનરોને ડરાવે તો લોકો પણ ઉલ્ટા આ કર્મચારીઓની ઉપર ખીજાય છે. 

ગરીબ અને ધનવાન લોકો ના જીવન વચ્ચેનો કરુણ તફાવત પણ આ ચલચિત્રમાં તરી આવે છે. ગરીબ કર્મચારીઓ શહેરની બહાર ગીચ ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહે છે જ્યારે શ્રીમંત લોકો વૈભવી ઠાઠ થી શહેરમાં રહે છે. ગરીબ લોકો તેમની જીવનશૈલી વચ્ચેના વિરોધાભાસથી પુરા વાકેફ હોય છે, જયારે શ્રીમંત લોકો તેમની ઠાઠમાઠવાળી જિંદગી થી દૂર રહેતા લોકોની અસલી જિંદગી ની વાસ્તવિકતાથી તદ્દન અજાણ હોય છે. આ ગરીબ કામદારોને તેમના ઉપરી અધિકારીઓ ક્યારેક એવી જવાબદારીઓ સોંપે છે કે તેમના સંજોગોમાં તે નિભાવીજ ન શકાય. દાખલા તરીકે, અંજનીનો સાળો સિક્યોરિટી ગાર્ડ તરીકે કામ કરે છે અને તેને રાઈફલ આપવામાં આવે છે. બલ્કે તેની નોકરીમાં તેને રાઇફલ ની કોઈજ જરૂર નથી. છતાં તેને તે રાઇફલને સંતુલિત કરીને મુશ્કેલીથી તેની સાયકલ ઉપર ઘરે લઇ જવી અને ફરી કામ ઉપર લાવવી પડે છે. તેની ઝૂંપડીમાં સુવિધાઓનો અભાવ હોવા છતાં તેને રાઇફલને સુરક્ષિત રીતે સાચવીને રાખવી પડે છે. 

આ ઉત્કૃષ્ટ ઓછા બજેટની ફિલ્મ માં ભારદ્વાજ માસ્ટરફુલ પર્ફોર્મન્સ આપે છે અને પ્રેક્ષકોને જોવા મળે છે કે તેની પરિસ્થિતિમાં જીવનનો શું અર્થ થાય છે. આ ફિલ્મમાં, સ્થળાંતરિત કામદારને અસ્પષ્ટતામાંથી બહાર લાવીને તેને એક વ્યક્તિત્વ અને ઓળખ આપવાનો બહાદુર પ્રયાસ છે. 

, , ,

Leave a comment

ચંદીગઢ કરે આશિકી- બોલિવૂડ ચલચિત્રની સમીક્ષા


હિન્દી બોલિવૂડ ફિલ્મ ઉદ્યોગ હવે વધુને વધુ બિનપરંપરાગત વિષયો ઉપર લક્ષ્ય આપે છે અને તે પણ વ્યાખ્યાન આપ્યા વગર અને ખૂબ જ સંવેદનશીલતા દ્વારા આ નવી પ્રકાર ના ચલચિત્રો પડદા ઉપર રજુ કરે છે. અને આ કોઈ નાની સિદ્ધિ નથી જો આપણે એ નજરમાં રાખીએ તો કે બોલિવૂડ માં દાયકાઓ સુધી ચલચિત્રો અભિનેતા, અભિનેત્રી અને ખલનાયકની રેસિપી દ્વારા બનતા. 

Missed watching Chandigarh Kare Aashiqui in theatres? Here's how you can  watch it online | Entertainment News,The Indian Express

આયુષ્માન ખુરાના અને વાણી કપૂરની “ચંદીગઢ કરે આશિકી” હવે નેટફ્લિક્સ પર સ્ટ્રીમ થઈ રહી છે. આ ચલચિત્રમાં, મનુ (આયુષ્માન ખુરાના) એક બોડીબિલ્ડર અને ફિટનેસ ટ્રેનર તરીકે, પુરૂષવાચી વ્યવસાયમાં છે. માનવી બ્રાર (વાણી કપૂર) ઝુમ્બા પ્રશિક્ષક તરીકે જીમમાં જોડાય છે. મનુ અને માનવી વચ્ચે તુરંત પ્રેમ સબંધ ઘડાય છે. ફિલ્મ કેટલાક દ્રશ્યોમાંથી પસાર થાય છે અને એવું લાગે છે કે આ બંને વચ્ચે શાનદાર કેમિસ્ટ્રી છે. મનુ અને માનવીને લાગે છે કે તેમને સાચા અર્થમાં તેમના જીવનસાથી મળી ગયા છે.

મનુના પરિવાર ના સભ્યો રાહ જોઈ રહ્યા હતા કે મનુ યોગ્ય છોકરી શોધી ને જીવન શરુ કરે અને  આખરે તેને એક સુંદર જીવનસાથી મળી ગઈ હોય તેમ લાગે છે. દરમિયાન, મનુના પિતા (ગિરીશ ધમીજા) એક મુસ્લિમ મહિલા સાથે પ્રેમ સંબંધમાં છે. પિતા પોતાના સંબંધના સમાચાર આખા પરિવાર સમક્ષ જાહેર કરી સકતા નથી કેમકે તેમને લાગે છે કે તે પરિવાર માટે અસ્વીકાર્ય હશે. બીજી તરફ માનવી, તેના પિતા (કનવલજીત સિંઘ)ની ખૂબ જ નજીક છે અને તેઓ તેને બેટા અને બેટી તરીકે સંબોધે છે. માનવી અને તેની માતા (સતવંત કૌર) વચ્ચે થોડું અંતર પડી ગયેલ છે.

સામાન્ય કૌટુંબિક ફરિયાદો વચ્ચે, એક નવો મુદ્દો તરી આવે છે. એક એવો મુદ્દો જેની ઉપર સામાન્ય રીતે કોઈ લક્ષ્ય આપવામાં આવતું નથી તેમજ સદીઓથી આપણા સમાજમાં થી તેને હાંસિયામાં ધકેલી દેવામાં આવ્યો છે. જેમ જેમ મુદ્દો સપાટી પર આવે છે તેમ, ફિલ્મ પ્રેક્ષકોને એક પ્રશ્ન સામે ઝઝૂમવા માટે પ્રેરિત કરે છે – કે વ્યક્તિગત રીતે અને પ્રેમ સંબંધમાં શું સામાન્ય છે શું અસામાન્ય છે અને કોણ તે નક્કી કરે છે. 

બોલીવુડ અને નિર્માતાઓને ધન્યવાદ કે તેઓ આવી સમસ્યાઓ ઉપર લક્ષ્ય કેન્દ્રિત કરવા લાગ્યા છે.  દિગ્દર્શક અભિષેક કપૂરને પણ અભિનંદન કે તેમણે આ ગંભીર મુદ્દાને હળવાશથી અને સાથે સાથે ગંભીરતાથી અને કળથી પ્રેક્ષકો સમક્ષ પ્રસ્તુત કર્યો છે.  આ ચલચિત્ર ઉપર તમારા પ્રતિભાવ જરૂર જણાવશો.

Leave a comment

Chandigarh Kare Ashiqui: Bollywood Film Review


Increasingly India’s film industry has begun tackling unconventional and bold subjects. And to say that Bollywood has been focusing on tabooed topics without lecturing and with great sensitivity is no small feat. Let’s not forget that this is an industry that worked with the standard recipe of music filled, dancing around the trees kind of romance, between a hero and a heroine, with a villain ultimately unsuccessful in foiling the romance, for decades.  

Ayushmann Khurrana and Vaani Kapoor's Chandigarh Kare Aashiqui now  streaming on Netflix - Binge Watch News

In “Chandigarh Kare Ashiqui”, Manu (Ayushman Khurrana) is in the hyped up masculine profession, as a bodybuilder and a fitness trainer, with his own gym. Manvi Brar (Vaani Kapoor) joins the gym as a zumba instructor and is an instant hit with the guys who find her beauty irresistible.  Of all the good looking young men, it is Manu, who captures her heart. The movie flies through a few scenes and it seems the pair has hit it off with great chemistry. Manvi appears to be wealthy, polished, and classy with impeccable English, whereas Manu’s English is sprinkled with a Punjabi accent, but that doesn’t hold either of them back. Manu and Manvi feel they have truly found their soulmates. 

At home, Manu’s family is waiting for Manu to find the right girl and is thrilled to know that Manu seems to have finally found a perfect life partner. Meanwhile, Manu’s father (Girish Dhamija) is in a relationship with a Muslim woman. The father is unable to share the news of his own relationship with the whole family, as he feels that it will be unacceptable to the family. Manvi on the other hand, is very close to her father (Kanwaljit Singh) who refers to her as his beta and beti (both son and daughter). However, Manvi and her mother (Satwant Kaur) are estranged, as her mother is not able to accept Manvi’s choice of who she chooses to become.

Set amid what appears to be normal family grievances, an issue rises to the surface that is anything but normal and for centuries has been pushed down as non-existent in society or even systemically socially marginalized. As the issue rises to the surface, the film constantly encourages the audience to grapple with the question of what constitutes normal and who decides this normal, in an individual and also in a relationship.
 
Bravo to Bollywood and the producers, for tackling such issues and kudos to director Abhishek Kapoor for tackling the issue lightly and yet with enough gravitas to gently nudge the audience to expand their perspectives.  On a scale of 0 to 5, with 5 being excellent, I rate the movie 4.6.

, , , , , , , , , ,

Leave a comment

પ્રેમચંદ મુન્શી ની વાર્તા નિર્મલા ની સમીક્ષા – #Gujarati & English Review of Premchand Munshi’s Nirmala


પ્રેમચંદ મુન્શી ની વાર્તા “નિર્મલા” ધારાવાહી ની સમીક્ષા

Munshi Premchand: a prolific Indian writer – EDUpub

પ્રેમચંદ મુન્શી હિન્દી સાહિત્યના ખુબ મોટા અને જાણીતા સાહિત્યકાર રહ્યા છે. તેઓ એક નિષ્ણાત અને વિશેષજ્ઞ વાર્તાકાર છે અને તેમની વાર્તાઓ ધારાવાહી સ્વરૂપે યૂટ્યૂબ માં જોઈ શકાય છે. વાર્તામાં બોધ હોય તે બાળકોને ગમે પણ મોટાઓને તેવી વાર્તાઓ પસંદ ન પડે. પરંતુ મુન્શીજી એ પ્રકાર ના વાર્તાકાર છે કે તેમની વાર્તામાં બોધ હોય પરંતુ તેઓ ક્યારેય તે બોધ ને સમજાવતા નથી. વાંચનાર પોતાની મેળે અને પોતાની સમજ પ્રમાણે પુરેપુરો બોધ તારવે કે થોડો તારવે કે જરાય નહિ તે વાંચનાર ઉપર છે.

નિર્મલા કરીને તેમની વાર્તા છે જેમાં એક 45 જેટલી ઉંમરના વિધુર એક નાની 17વર્ષ જેવડી કન્યા જોડે વિવાહ કરે છે અને આર્થિક મુશ્કેલી માં પડેલી મા તે વિવાહ કબુલ કરે છે. આ સાન 1925માં લખાયેલ આ વાર્તામાં તેમની સુધારાવાદી કાર્યસૂચિ દેખાય છે. લગ્ન કરનાર વિધુર ના 5, 8 અને 15 વર્ષ જેવડા ત્રણ છોકરા છે. નિર્મલા વિધુર જોડે ખુબ વિનયથી વાત કરે છે પણ તેમનાથી અળગી રહે છે. ત્રણ છોકરાઓની તે ખુબજ સંભાળ રાખે છે અને ત્રણેય છોકરાઓ તેને મા કહીને સંબોધે છે. છોકરાઓ જોડે નિર્મલા નો સબંધ ઔપચારિક નથી અને સરખી ઉમર ને કારણે તેઓ એકબીજા જોડે ચર્ચા અને મસ્તી મજાક કરે છે અને 15 વર્ષના છોકરા પાસે નિર્મલા અંગ્રેજી શીખે છે. પોતાના 15 વર્ષના છોકરાને નિર્મલા સાથે જોઈને વિધુરને ઈર્ષા આવે છે અને તે છોકરાને હોસ્ટેલ માં મોકલે દ્યે છે જ્યાં પૌષ્ટિક આહાર ન મળવાથી અને બીમારીમાં બરોબર સારવાર ન મળવાને કારણે છોકરો જીવન મરણ વચ્ચે જોલા ખાય છે. ત્યારે વિધુર નિર્મલા ને આજીજી કરે છે કે તું છોકરાની જોડે કૈક વાત કર અને હોસ્પિટલ ના કાર્યકર્તાઓને કહે છે કે આ તેની મા છે. વિધુર ના એ બે વાક્યમાં કરુણા વહે છે અને વાચકો તારવી શકે છે કે વિધુર છોકરો ગુમાવવાની અણી ઉપર આવ્યા છે અને તેમને પોતાની ભૂલો સમજાય છે.

1920 થી 1940 ના સમય દરમ્યાન ભારતીય સમાજ માં સુધારાવાદી પરિવર્તન ની જરૂર હતી તે મુન્શીજી ની વાર્તાઓ માં દેખાય છે. બોધ આપ્યા વગર, સામાજિક માન્યતાઓ, ધોરણો અને સામાજિક વાતોને મુન્શીજી એ પ્રમાણે રસિક રીતે રજુ કરે છે કે તેમની વાર્તાઓ આજે પણ વાચકોને પસંદ આવે છે. તેમની વાર્તાઓમાં ગામડાઓના ઠાકુરો અને બ્રાહ્મણ પંડિતો દ્વારા થતું ગરીબ ખેડૂતો અને કામદારોનું શોષણ, અસ્પ્રુશ્યોની સાથે થતો અન્યાય અને ઉતરતી ગણાતી સ્ત્રીઓની સાથે થતી કરુણ ઘટનાઓ જોવા મળે છે.

Short English Synopsis Of Premchand Munshi’s Nirmala on Youtube

Premchand Munshi has been an incredible and excellent storyteller. He wrote in Hindi, during 1920s to 1940s time frame. In his stories, Munshi shined a light on subjugation and plight of women, exploitation of poor farmers and daily wage workers by wealthy landowners and learned Brahmins and holy men in the villages and inequities and abuse suffered by the untouchables.

In his short story, Nirmala which is available on Youtube, Munshi shines a light on plight of women. About 16 or so years old poor girl is married off to a widower of her father’s age. Widower has three boys, ages 5, 8 and 15. Nirmala is very respectful towards her husband but she is uncomfortable with intimacy, is formal with him and maintains some distance. She takes very good care of the three boys and they are also respectful towards her and address her as a mother. However, being of similar age, the boys are also close to her and joke with her and she is also trying to learn English from 15 year old. When the father sees his own son with his young wife, in jealous rage, he sends his son away to a hostel. Due to non-nutritious food and illness, son falls ill and is on the verge of dying. At that time, the widower requests Nirmala to talk to the son in the hope that maybe he may respond to her and he explains to the hospital personnel that Nirmala is their mother. In two simple sentences at the end, uttered with distress and shame, one can see the regret that the father is feeling due to his various mistakes, when he is on the verge of losing his beloved elder son.

, , , ,

1 Comment

Lost in Many Faces of Gods – #Poem


My neighbor comes out every morning to cut beautiful roses and other flowers growing outside her house and she collects them to offer them to God. After seeing this scene again and again, this poem is written.

I don’t know O God, your wishes
Based on my understanding, I thee worships

I cut beautiful flowers from your creation
And offer them to photo frames of my vision

In many faces, I have imagined you
To please you, many rituals I do

Sometimes in scary image of Goddess Kali
I’ve feared your wrath and offered havana nightly

Krishna, Murti, God, Hindu, Indian

Or I fast for nine days in honor of demon-slayer Maa Durga
And begin my days with prayers to kind and portly Lord Ganesha

I have sought you in neutral face of Lord Mahavira
Or in wise verses of Lord Buddha

Sometimes I seek you in a mosque without an image or fuss
And sometimes your love bleeds from an object, a cross

In many rituals, fasts, prayers and customs I have tied you
And bound myself in fortified walls of bigotry, all for you

Which of you is real, I am lost in your many faces,
All of my own making, I’m lost in rituals and customs

But I forget the face that is in front on me everyday
When snakes slither, cows moo, when goats bray

When peacock puts on an amazing display
To win his beloved, when I see chimps tease and dolphins play

When autumn showers gold, in awe I say, it’s not the doom
Hope is rekindled when spring flowers bloom

And yet spring is no more a start than autumn an end
I find summer glow of my soul in desolate winter or barren desert sand

I don’t know of many Gods, or of A God or A Goddess
And yet I see everyday how the divine reveals

There is presence of the divine all around
On this wondrous earth and in the galaxy beyond

I looked in temples, churches and mosques….
In the end, I found divine within my heart, Rumi says

,

Leave a comment

ईश्वर के कई चहेरे मेरी फोटो फ्रेम में – #Hindi #Poem


I have written this poem in English, Hindi and Gujarati and am posting in all three languages. Each time the words are slightly altered.

मेरी पड़ोस में रहती हुई महिला रोज बहार आकर अपने घर के पास उगते हुए सुंदर गुलाब और अन्य फूलों को काटकर अपनी पूजा की थाली में इकट्ठा करके घर ले जाती है। इस दृश्य को बार बार देखने के बाद  यह काव्य लिखा है 

मुझे नहीं पता हे ईश्वर आपकी क्या मर्जी है
आपको भजति हु जैसी मेरी समज होती है  

आप के ही सर्जन के सुंदर फूल चुनकर  
अपने  मातापिता सामान पौधों से अलग कर 

प्रस्तुत करती हूँ आप ही की सुन्दर छबि के सामने 
आपके कई चहेरे मैंने फोटो फ्रेम में उतारे है 

कभी सोचा आप को, डरावने माँ काली के रूप में
कभी अनुरागशील गणेशजी और कभी मां दुर्गा के स्वरूप में

कभी बुद्ध और महावीर के तटस्थ चेहरे में पाया 
कभी बिन चहेरे आपको मस्जिद में मेने पाया 

मेरे ठहराए गए रस्मो कस्मो से आपको बांध लिया  
कभी फल खाकर कभी रोजा रखकर आपको प्रसन्न किया  

कभी इशू के क्रॉस पर लहू में आपकी दया को देखकर
कभी कृष्ण की बांसुरी की ध्वनिमें आपकी भक्ति में रंगकर 

खोजने आपको मंदिर मस्जिद चर्च और कहाँ कहाँ भटकी  
अलग अलग नियमो और रस्मो से में परेशान हुई 

मैंने अपनी कल्पना से तुम्हारे कई चेहरे गढ़े हैं
पर भूल जाती हु वोही चेहरा जो मेरे सामने है

Various dance poses of an Indian Male Peacock stock photo

मोर की कला, तेंदुए की दौडान, मेंढक की छलांग
सिंह का गुर्राना कोयल के टहूके, पंखी का कलरव 

कोयल के टहूकने में, भमरे के भनभनानेमें, 
आप को पा लू में फुलोके खिलने और मुर्झानेमे  

मैं छवि में आपका चेहरा क्यों बनाऊ 
रस्मो रिवाजमे क्यों हैरान हो जाऊ 

अलौकिक, आपकी यह रचना अमृतमयी
मान क्यों न लें कि यही आपकी पुष्टि आपकी छवि

,

2 Comments

Hindi Review: Premchand Munshi’s Tehrir Godaan गोदान


प्रेमचंद मुंशीजी की गोदान पर आधारित “तहरीर” धारावाहिक की समीक्षा 

“गोदान” मुंशी प्रेमचंद का एक प्रसिद्ध हिंदी उपन्यास है। सन १९३६ में प्रकाशित हुआ यह उपन्यास हिंदी साहित्य के महान उपन्यासों में गिना जाता है। यह उपन्यास की बात करने से पहले मुंशीजी के बारे में थोड़ी बाते करते है. हिंदी साहित्य की दुनिया में मुंशी जी का स्थान बहोत उत्कृस्ट लेखकों में है. उन्होंने लिखे हुए उपन्यासमे गोदान, कर्मभूमि, गबन, मानसरोवर, ईदगाह जैसी प्रसिद्ध और लोकप्रिय किताबे शामिल है. उन्होंने १२ से अधिक प्रसिद्द किताबे लिखी है और ३०० से ऊपर छोटी कहानिया लिखी है और उनकी किताबो का अंग्रेजी और कई विदेशी भाषाओंमे अनुवाद किया गया है.     

सन १९६३ में “गोदान” के ऊपर हिंदी चलचित्र बनाया गया था जिसमे राज कुमार, कामिनी कौशल, महमूद और शशिकला ने अभिनय किया है. 

सन 2004 में, मुंशीजी की गोदान के ऊपर आधारित,  गुलज़ार द्वारा निर्देशित, टीवी श्रृंखला, “तहरीर” दूरदर्शन के ऊपर पेश की गई थी जिसमे पंकज कपूर और सुरेखा सीकरी ने अभिनय किया है. 

Nature, Kokan, Sindhudurg, Goa, Farmer, Green

यह 1930 के दशक के ग्रामीण भारत में बस्ते हुए किसानों के जीवन पर केंद्रित एक उत्कृष्ट कहानी है। ये गरीब और बड़े पैमाने पर अशिक्षित किसान गरीबी और कर्ज के चक्र में फंसे हुए हैं। जमींदार, ठाकुर, पंचायत के सदस्य और ब्राह्मण पुजारी सहित उच्च वर्ग के विभिन्न सदस्य इस तथ्य का लाभ उठाते हैं कि किसान उनकी बड़ी इज्जत करते हैं और उनका गहरा सम्मान करते हैं। वास्तविक और काल्पनिक अपराधों के लिए, किसानों पर जुर्माना लगाया जाता है, उनके जानवरों (और कभी-कभी उनके खेतों) को अत्यधिक ब्याज दरों पर दिए गए ऋण के बदले में जब्त कर लिया जाता है. इस प्रकार पीढ़ियों से गरीबी का चक्र जारी रहता है। कभी-कभी ये किसान ईर्ष्या के कारण अपने ही वर्ग के सदस्यों का निशाना भी बन जाते हैं. और जब एक किसान पूरी तरह से कर्ज में डूब जाता है और उस गरीब आदमी से निकालने के लिए कुछ भी नहीं बचा है, जिसने अपनी युवावस्था खो दी है तभी उसे अपनी प्यारी जवान बेटी की शादी बूढ़े आदमी से कराने के लिए प्रेरित किया जाता है। 

यह धारावाहिक विशेष रूप से एक किसान होरीराम और उसकी पत्नी धनिया और उनके तीन बच्चों के इर्द-गिर्द केंद्रित है। किसान होरीराम की भूमिका में पंकज कपूर और उनकी पत्नी धनिया की भूमिका में सुरेखा सीकरी का अभिनय अति उत्कृर्ष्ट और शानदार है. 

, , , , , , , , ,

1 Comment

Buddha – Play Review


Buddha, Naatak’s grand musical in the park in San Jose is written and directed by the brilliant Sujit Saraf.  Producer and dance director is Soumya Agastya and Music Direction is by Nachiketa Yakkundi

The play is set in the sixth century BCE and viewers are given a booklet written in English, with full text of the music and brief descriptions of all that transpires in between. 

May be an image of 8 people and people standing

Siddharth Gautam was born in a land known as Madhyam Desh (most likely today’s Nepal) at a time when aside from Ved, only about five Upanishads had been composed and the epics Ramayan and Mahabharat had not yet come into existence. This was not a time when there was a great deal of conformity of thought and beliefs. Atheists, ascetics, heterodox thinkers and others subscribed to their own version of good, bad, evil and virtuous, while Brahmanical Hinduism was a weaker sect among others.

Siddhartha was born a prince and could not find contentment in his easy going life. When he witnessed suffering, death and disease, he was deeply moved and set about trying to find enlightenment and gave up his lavish lifestyle. When poverty and suffering also failed to bring peace then he promoted the “middle way”, existing between two extremes, a life without indulgences but also without deprivation.   He preached attainment of enlightenment through achieving morality, meditation, and wisdom. One can say that it was one of the first attempts at religion through spirituality, and minus the invention of a deity.

Following Buddha’s death, his disciples gathered to jot down Buddha’s spiritual journey and his path to enlightenment under the Peepal tree and to compile his teachings. The play is largely based on what emerged in these compilations.

Naatak’s play attempts to capture Buddha’s spiritual journey, almost 2,500 years ago, through a combination of songs, captivating dances and dialogues, written entirely in rhyme, in “prachin” hindi.. The play is performed outdoors in the shade of giant maple and oak trees, in San Jose, CA.

For tickets, please go to www.naatak.org .

, , , , ,

Leave a comment

%d bloggers like this: